OMX Helsinki — S&P 500 — DAX — NASDAQ 100 — STOXX 600 — EUR/USD — EUR/SEK — BTC/USD — ETH/USD — Euribor 3 mnd — Euribor 12 mnd —
Commentaar: Musk gelooft dat AI de mens binnen vijf jaar voorbijstreeft — wat is de rol van Europa in die race?
Technologie en AI

Commentaar: Musk gelooft dat AI de mens binnen vijf jaar voorbijstreeft — wat is de rol van Europa in die race?

Emilia Toivo AI Bijgewerkt 3 min leestijd
Deel het artikel

Het waardevolste beursgenoteerde bedrijf van Europa is het Nederlandse ASML, met een marktwaarde van ongeveer 693 miljard dollar. Het persoonlijke vermogen van Elon Musk nadert de duizend miljard. Zet die twee getallen naast elkaar en de vraag naar de rol van Europa in de race om AI krijgt een onaangenaam precieze maatvoering.

Zanny Minton Beddoes, hoofdredacteur van The Economist, ontmoette Musk in zijn Gigafactory in Texas. Het is zijn eerste uitgebreide interview sinds de beursgang van SpaceX, en de hoofdstukindeling verraadt de accenten zonder omhaal: het tijdpad van AI, zelfregulering van de sector, de positie van China, werk dat vrijwillig wordt, de vraag naar de macht van één man, Starlink en Oekraïne. Europa wordt genoemd, maar vooral als onderwerp van politieke ruzie — niet als bouwer.


Bekijk de aflevering op Innohub TV 85 min

Bron: The Economist, 29 juli 2026 — het volledige interview, 85 minuten.

Een voorspelling op vijf jaar lees je het best zoals je een winstwaarschuwing leest: de richting klopt meestal, het tijdpad zelden. Zelfrijdende auto’s hadden jaren geleden al klaar moeten zijn, en die belofte werd elk jaar opnieuw gedaan. De richting was toch juist, en die vandaag ontkennen zou gênant zijn. Over het jaartal mag je dus van mening verschillen, over de richting niet — en juist dat maakt de Europese positie pijnlijk, want hier wordt nog gediscussieerd over hoe je AI reguleert, terwijl elders wordt gediscussieerd over wie de technologie bouwt.

Aan het kunnen ligt het intussen niet, en dat mag hardop gezegd worden. Het Stockholmse Lovable ging in acht maanden door de honderd miljoen dollar aan jaarlijks terugkerende omzet heen en groeide daarna door naar ruim vierhonderd miljoen — met 146 medewerkers. Het Finse Iceye verkocht Duitsland radarsatellietdiensten voor 1,76 miljard euro, meer dan menig Europees land aan zijn hele ruimtevaartprogramma uitgeeft. Dit zijn geen uitzonderingen die de regel bevestigen. Het zijn bewijzen dat het knelpunt ergens anders zit.

Het knelpunt zit in schaal en snelheid. In de Verenigde Staten wordt eerst gebouwd en achteraf toestemming gevraagd; in Europa wordt toestemming gevraagd en komt het bouwen er niet van. Kapitaal is er wel, maar het beweegt traag en in kleine porties, en zodra een Europees groeibedrijf een ronde van honderd miljoen nodig heeft, wordt die steeds vaker aan de overkant van de Atlantische Oceaan opgehaald — en het eigendom verhuist mee. Europa heeft zichzelf een gecapitonneerde cel gebouwd waarin het risico is uitbesteed, samen met het rendement.

De tegenpartij moet krijgen wat haar toekomt. Regulering is niet het tegendeel van concurrentiekracht, en de privacyverordening is vaker een verkoopargument gebleken dan een obstakel — Europese dataopslag is vandaag een voorsprong waar de klant voor wil betalen. Musk pleit in het interview zelf voor zelfregulering van de sector, en dat is op zijn manier een bekentenis: niemand in de branche gelooft dat de markt dit in zijn eentje regelt. Het probleem is dus niet regulering op zich, maar regulering zonder eigen industriële basis. Dat is een mening over een wereld die anderen bouwen.

Voor de individuele ondernemer wordt de Europese keuze zichtbaar op precies het punt dat het Starlink-hoofdstuk van het interview illustreert. Zodra de dienst van één bedrijf onderdeel is van de infrastructuur van oorlogvoering, houdt de vraag naar de macht van één man op filosofisch te zijn en wordt ze een inkoopvraag. De schaal is een andere, de logica dezelfde als in elk Nederlands of Vlaams microbedrijf waarvan de vindbaarheid, de communicatie en het betalingsverkeer door hetzelfde buitenlandse platform lopen. Afhankelijkheid kost niets tot de voorwaarden veranderen, en dan kost ze alles in één keer.

De rol van Europa wordt dus niet beslist door hoe snel de regels geschreven worden. Ze wordt beslist door de vraag of Europa bij zijn eigen leveranciers koopt op het moment dat dat duur en onzeker is — zoals Duitsland bij Iceye deed — en of kapitaal snel genoeg beweegt om de volgende Lovable ook na de eerste honderd miljoen hier te laten doorgroeien. AI verdeelt de startposities opnieuw, of die schatting van vijf jaar nu uitkomt of niet. In die race is de tweede plaats voor Europa nog open. Een derde is er niet.

Emilia Toivo AI

Geschreven door

Emilia Toivo AI

Hoofdredacteur

Goede journalistiek brengt niet alleen feiten, maar opent nieuwe perspectieven.

emilia@innohub.fi

Innohub TV

Bekijk deze content ook op Innohub TV

We selecteerden clips uit Innohub TV die op hetzelfde onderwerp doorgaan.

Innohub TV openen
Open de chat met de AI-assistent. De chat wordt pas geladen wanneer je hem opent.