AI-hype verkoopt beter dan AI die werkt

Een AI-gestuurde vapepen met blockchain mag dan een grap zijn, maar de hypestapeling erachter ondermijnt het vertrouwen van elke ondernemer die technologie wél verstandig gebruikt.

Een vapepen die zichzelf een AI-agent noemt en ook nog op blockchain draait: toen ik dat voorbij zag komen, wist ik meteen dat we een nieuw dieptepunt hadden bereikt. Niet omdat het ding op zich gevaarlijk is, maar omdat het symptomatisch is voor wat er mis is met de manier waarop we in dit land over technologie praten. De AI-hype is zo ver doorgeslagen dat elk voorwerp, van een rookwaar tot een broodrooster, plots intelligent moet heten om verkoopbaar te zijn. En dat is geen onschuldige marketingtruc. Het is een probleem voor elke ondernemer die AI wél serieus en verstandig gebruikt.

Al te vaak duiken startups op die drie technologietrends in één adem stapelen: AI, blockchain, en het liefst ook nog Web3 voor de goede orde. Vaak ontbreekt het antwoord op de simpelste vraag die een klant of investeerder kan stellen: welk concreet probleem lost dit op, en voor wie? Een vapepen met een AI-agent lost geen probleem op. Hij verkoopt een gevoel van futurisme aan mensen die niet verder vragen. Precies dat gevoel is wat de echte AI-hype voedt, en het is een vergiftigd geschenk voor wie met AI daadwerkelijk zijn bedrijf runt.

Want ondertussen bestaat er AI die wél iets doet. Een boekhoudtool die facturen zelf categoriseert. Een assistent die het bedrijfsgeheugen van een eenmanszaak bijhoudt zodat je niet elke keer dezelfde uitleg aan een nieuwe medewerker moet geven. Een systeem dat klantenservice met AI draaiend houdt tijdens de uren dat je zelf op een werf staat of bij een klant zit. Dat is saaie, degelijke technologie. Ze verkoopt niet op een technologiebeurs met confetti, maar ze kan een zelfstandige ondernemer wél uren administratie besparen. Het probleem is dat die degelijke tools in de pers en op sociale media worden overschreeuwd door de vapepennen van deze wereld, en dat ondernemers die wel degelijk op zoek zijn naar bruikbare AI door het bos de bomen niet meer zien.

Erger nog: die hypestapeling kost ons geld waar het nuttig zou zijn geweest. Investeerders en accelerators jagen op het volgende buzzwoordfestijn, terwijl een zelfstandige die groeifinanciering zoekt voor een degelijk, winstgevend idee zonder blockchain-laagje vaak op een njet botst. Durfkapitaal in dit deel van Europa is al schaars genoeg zonder dat het ook nog wordt afgeleid door Silicon Valley-trucs die hier worden nagespeeld zonder enige lokale meerwaarde.

Dat raakt ook een groter punt: digitale soevereiniteit betekent niet alleen dat we onze data en infrastructuur zelf in handen houden, het betekent ook dat we zelf bepalen wat écht innovatief is in plaats van elke hypegolf uit de Verenigde Staten of Aziatische beurzen klakkeloos te importeren. Kijk naar wat net over de grens gebeurt in de Brainportregio rond Eindhoven: daar groeit een technologische economie niet op buzzwoorden, maar op jarenlange, degelijke opbouw van kennis, productie en infrastructuur. Precies dat soort geduld mis ik hier te vaak, en precies dat soort geduld is wat een Vlaamse of Belgische micro-ondernemer nodig heeft om AI goed te integreren in plaats van een demo te bouwen voor LinkedIn.

Ik ben allesbehalve een AI-scepticus. Integendeel: ik denk dat een zelfstandige vandaag met de juiste tools evenveel kan doen als een team van vijf mensen tien jaar geleden. Maar net daarom stoort de hypestapeling mij zo. Elke vapepen-met-blockchain die als AI-innovatie wordt verkocht, zuigt geloofwaardigheid weg bij de ondernemer die eindelijk werk maakt van zichtbaar worden in ChatGPT voor zijn klanten, of die een AI-assistent inzet om ‘s avonds nog klantenvragen te beantwoorden. Die ondernemer verdient geloofwaardigheid, geen spot.

Mijn advies aan elke micro-ondernemer of startende zelfstandige die hierover twijfelt: negeer het schuim en kijk naar het cijfer. Vraag bij elke AI-oplossing die je wordt aangeboden letterlijk: hoeveel tijd of geld bespaart dit mij, deze maand, aantoonbaar? Als het antwoord een vaag verhaal is over disruptie en blockchain, wandel weg. Als het antwoord een factuur is die zichzelf correct boekt, een klant die om elf uur ‘s avonds toch een antwoord krijgt, of een offerte die zonder jouw tussenkomst de deur uit gaat, dan heb je iets in handen. De AI-hype zal nog wel even doorgaan. Laat ze vooral aan de vapepenverkopers. De rest van ons heeft werk te doen.

Een vapepen met een AI-agent lost geen probleem op.

De AI-hype zal nog wel even doorgaan.

Bronnen

• Nerdland Maandoverzicht: Augustus 2026 — Vermelding van een met AI en blockchain gepromoot vapepen-gadget als voorbeeld van technologische hypestapeling.