Ryzyko geopolityczne: co Chiny i Rosja znaczą dla firm

Politolog dr hab. Michał Lubina wyjaśnia, jak relacje Chin i Rosji wpływają na bezpieczeństwo Polski. W naszej ocenie dla przedsiębiorców oznacza to realne ryzyko geopolityczne w codziennym biznesie.

Wielu polskich przedsiębiorców wciąż traktuje geopolitykę jak odległy temat z wiadomości – coś, czym powinni się martwić dyplomaci, a nie właściciel sklepu internetowego czy niewielkiej fabryki w Wielkopolsce. Rozmowa dr hab. Michała Lubiny w podcaście Przemka Górczyka, zatytułowana „Dlaczego Chiny zagrażają bezpieczeństwu Polski? Co czeka Polskę?”, skłania jednak do refleksji, że ryzyko geopolityczne nie jest dla firm abstrakcją. W naszej ocenie może ono dotykać łańcuchów dostaw, cen energii i warunków, w jakich firmy planują swój rozwój.

Dlaczego Chiny i Rosja znalazły się nagle w rozmowie o biznesie?

Gościem odcinka jest dr hab. Michał Lubina, politolog z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego, zajmujący się relacjami rosyjsko-chińskimi oraz Birmą. To naukowiec, który – jak czytamy w opisie odcinka – pisze tylko o krajach, które sam odwiedził, co w świecie fast-foodowej geopolityki jest rzadkością. Jego książka „Niedźwiedź w objęciach smoka” opisuje, jak Rosja stała się młodszym bratem Chin – relację, w której role dawno się odwróciły, a Moskwa coraz bardziej zależy od Pekinu, nie odwrotnie.

To właśnie ta nierównowaga sił jest punktem wyjścia do pytania, które nadaje tytuł całej rozmowie: co oznacza rosnąca potęga Chin dla bezpieczeństwa Polski, kraju leżącego na wschodniej flance NATO i Unii Europejskiej?

Co łączy Pekin i Moskwę – i dlaczego to ważne dla Polski?

W toku rozmowy pojawia się szeroki wachlarz tematów: spór o Tajwan, znaczenie rosyjskiego uzbrojenia dla chińskich sił zbrojnych, mit chińskiej kolonizacji Syberii, chiński potencjał nuklearny, a także to, jak wojna w Ukrainie wpływa na kalkulacje Pekinu. Gospodarz i gość wracają również do pytania, czy Chiny są w ogóle „antypolskie”, jak geografia determinuje politykę oraz czym dla Rosji są właściwie Chiny – partnerem, patronem czy coraz bardziej wymagającym starszym bratem.

Tajwan, broń i mit kolonizacji Syberii

Dla przedsiębiorcy te tematy mogą wydawać się odległe od bieżącej działalności, ale warto zapamiętać jedną rzecz: napięcia wokół Tajwanu mogą wpływać na ceny półprzewodników i dostępność komponentów elektronicznych – a więc na realne koszty prowadzenia firmy w Polsce.

Ryzyko geopolityczne dla polskich firm

Niezależnie od tego, jak ocenimy szczegółowe tezy rozmowy, jeden wniosek nasuwa się sam. Ryzyko geopolityczne nie jest już tematem zarezerwowanym dla dyplomatów i analityków – to codzienność każdej firmy, która kupuje, sprzedaje albo produkuje poza Europą.

Łańcuchy dostaw i zależność od Azji

Polskie firmy modowe, w tym LPP, od lat budujące swoje łańcuchy dostaw w Azji, są dobrym przykładem tego, jak bardzo lokalny biznes bywa spleciony z globalnymi zależnościami. O tym, dlaczego budowanie firmy na dekady wymaga patrzenia dalej niż najbliższy kwartał, piszemy też w tekście o rozmowie o sukcesji w LPP.

Technologia i suwerenność cyfrowa

Rywalizacja Chin i Stanów Zjednoczonych o dominację technologiczną ma też drugą stronę: szansę dla europejskich i polskich mikrofirm, które chcą budować własne rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, niezależne od geopolitycznych napięć wokół dostawców chipów czy modeli językowych. Jak pisaliśmy w tekście o pamięci AI jako szansie, a nie magii dla mikrofirm, dobrze wdrożona technologia potrafi zrekompensować brak zasobów, jakimi dysponują globalni giganci.

Regulacje UE jako bufor niepewności

Unia Europejska, mierząc się z napięciem między Pekinem, Moskwą i Waszyngtonem, coraz częściej traktuje regulacje jako narzędzie budowania odporności – niezależnie od tego, czy dotyczą one bezpieczeństwa dostaw, czy polityki klimatycznej. Dla małej firmy to oznacza nowy obowiązek: śledzenia nie tylko przepisów podatkowych, ale i tego, jak Bruksela reaguje na globalne przesunięcia sił. Pisaliśmy o tym szerzej w artykule o polityce klimatycznej a małym biznesie w UE.

Jak przedsiębiorca może przygotować się na niepewność?

Pierwszy krok to zwyczajna czujność: warto wiedzieć, skąd pochodzą kluczowe komponenty, surowce czy usługi, na których opiera się firma, i mieć plan B, jeśli ich dostępność się zmieni. Drugi krok to długofalowe myślenie o właścicielstwie firmy – ryzyko geopolityczne bywa jednym z powodów, dla których przedsiębiorcy rozważają sprzedaż udziałów lub całej firmy, choć, jak przypominaliśmy w tekście o tym, że sprzedaż firmy nie jest szczęśliwym zakończeniem, decyzja ta wymaga znacznie więcej przygotowania niż samo znalezienie kupca.

Trzeci krok to pamiętanie, że polskie i europejskie bezpieczeństwo nie jest dane raz na zawsze. Wojna Rosji w Ukrainie pozostaje dla Europy testem solidarności, a twarde stanowisko wobec agresora – bez cofania sankcji i bez żadnych ustępstw wobec logiki siły – to warunek, w którym polskie firmy mogą w ogóle planować stabilny rozwój.

Czego może nauczyć się przedsiębiorca z debaty o Chinach i Rosji?

Rozmowa o Chinach, Rosji i bezpieczeństwie Polski nie daje prostych recept, ale pokazuje jedno: świat, w którym polscy przedsiębiorcy prowadzą swoje firmy, jest dziś znacznie bardziej spleciony z globalną polityką, niż wydawało się jeszcze dekadę temu. Zrozumienie, dlaczego Pekin i Moskwa układają między sobą relacje, i co to oznacza dla Europy, to nie luksus intelektualny, a element zdrowego zarządzania ryzykiem. Firmy, które już teraz zadają sobie pytania o zależność od Azji, o suwerenność technologiczną i o odporność łańcuchów dostaw, będą lepiej przygotowane na kolejną dekadę – niezależnie od tego, jak ułoży się geopolityczna szachownica.

Ryzyko geopolityczne nie jest już tematem zarezerwowanym dla dyplomatów i analityków – to codzienność każdej firmy, która kupuje, sprzedaje albo produkuje poza Europą.

Zrozumienie, dlaczego Pekin i Moskwa układają między sobą relacje, i co to oznacza dla Europy, to nie luksus intelektualny, a element zdrowego zarządzania ryzykiem.

▶

Źródła

• Przemek Górczyk Podcast #606: Dlaczego Chiny zagrażają bezpieczeństwu Polski? Co czeka Polskę? – dr hab. Michał Lubina — Odcinek opublikowany 1 listopada 2026, rozmowa z dr hab. Michałem Lubiną, politologiem z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu UJ