Ημιαγωγοί: η απειλή που αγνοεί η μικρή επιχείρηση

Γιατί η εξάρτηση από μία εταιρεία στην Ταϊβάν είναι ρίσκο που κάθε Έλληνας μικροεπιχειρηματίας πρέπει να πάρει στα σοβαρά.

Ημιαγωγοί. Η λέξη ακούγεται τεχνική, απόμακρη, σχεδόν άσχετη με το μαγαζί της γειτονιάς ή το νεοφυές σχήμα δύο ανθρώπων σε ένα υπόγειο γραφείο. Κι όμως, πιστεύω ότι είναι η πιο παραμελημένη γραμμή κινδύνου στο ελληνικό μικρομεσαίο επιχειρείν σήμερα. Όποιος πουλάει καφέ με ηλεκτρονική ταμειακή, όποιος τρέχει ηλεκτρονικό κατάστημα, όποιος χρησιμοποιεί φορητό υπολογιστή για να στείλει ένα τιμολόγιο, εξαρτάται, άμεσα και χωρίς να το ξέρει, από ένα νησί στα ανοιχτά της Κίνας και από μία και μόνο εταιρεία.

Η TSMC, με έδρα την Ταϊβάν, κατασκευάζει το μεγαλύτερο μέρος των πιο προηγμένων ολοκληρωμένων κυκλωμάτων του πλανήτη. Από το κινητό στο χέρι σου μέχρι τον διακομιστή που φιλοξενεί το ηλεκτρονικό σου κατάστημα, από τον ρυθμιστή ενέργειας της φωτοβολταϊκής εγκατάστασης μέχρι το τερματικό ανέπαφων πληρωμών στο ταμείο σου, όλα περνούν, σε κάποιο στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού, από εκεί. Όσο η γεωπολιτική ένταση ανάμεσα στην Κίνα και την Ταϊβάν μένει στις πρώτες σελίδες των διεθνών ειδήσεων και όχι στο μυαλό του Έλληνα επιχειρηματία, τόσο πιο απροστάτευτοι είμαστε όλοι.

Δεν το γράφω για να φοβίσω. Το γράφω γιατί θεωρώ προβληματική την άνεση με την οποία αντιμετωπίζουμε το θέμα σαν πρόβλημα μόνο των μεγάλων, της Apple, της Samsung, των κατασκευαστών αυτοκινήτων. Η αλήθεια είναι ότι η μικρή επιχείρηση είναι πιο ευάλωτη, όχι λιγότερο, γιατί δεν έχει το περιθώριο να πληρώσει ακριβότερο εξοπλισμό ή να περιμένει μήνες για παράδοση όταν σκαλώσει η αλυσίδα εφοδιασμού. Η παγκόσμια έλλειψη τσιπ των προηγούμενων ετών απέδειξε ότι δεν χρειάζεται πόλεμος για να χτυπήσει το πρόβλημα· αρκεί μια πανδημία, μια ξηρασία σε περιοχή με εργοστάσια νερού-εντατικής παραγωγής ή μια φωτιά σε μία και μόνο μονάδα. Ημιαγωγοί δεν είναι αφηρημένη έννοια οικονομολόγων, είναι ο λόγος που κάποιος προμηθευτής σου θα σου πει «σε έξι μήνες» αντί για «την άλλη εβδομάδα».

Η θέση μου είναι ξεκάθαρη: η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δίκιο να επενδύει στην τσιπική αυτονομία της μέσω του European Chips Act, αλλά κάνει λάθος αν πιστεύει ότι αυτό αρκεί από μόνο του, και κάνει ακόμα μεγαλύτερο λάθος η ελληνική μικρή επιχείρηση αν περιμένει παθητικά να λυθεί το ζήτημα στις Βρυξέλλες. Η ίδια λογική εξάρτησης που μας έκανε ευάλωτους στο φυσικό αέριο μας κάνει ευάλωτους και στο τσιπ, και οι κρίσιμες τεχνολογίες που καθορίζουν σήμερα τον παγκόσμιο συνασχηματισμό δύναμης δεν αφορούν μόνο στρατεύματα και όπλα· αφορούν και το ποιος ελέγχει το κύκλωμα μέσα στο μηχάνημά σου.

Αυτό δεν σημαίνει απελπισία, σημαίνει προετοιμασία. Πρώτον, μην κλειδώνεσαι σε έναν μόνο προμηθευτή υλικού· ζήτα δεύτερη πηγή για ταμειακές μηχανές, δρομολογητές και διακομιστές πριν τη χρειαστείς, όχι την ώρα της κρίσης. Δεύτερον, προτίμησε λύσεις λογισμικού και τεχνητής νοημοσύνης που αξιοποιούν τον υπάρχοντα εξοπλισμό σου πιο αποτελεσματικά, αντί να κυνηγάς πάντα το πιο ακριβό και πιο πρόσφατο τσιπ· εκεί ακριβώς βρίσκεται η ευκαιρία της φυσικής τεχνητής νοημοσύνης για την ελληνική παραγωγική βάση, όπου η εξυπνάδα του λογισμικού αντισταθμίζει το κόστος και τη σπανιότητα του υλικού. Τρίτον, παρακολούθησε τι κάνουν οι Έλληνες πρωτοπόροι: η επένδυση της Stoiximan σε τεχνητή νοημοσύνη από τη Θεσσαλονίκη δείχνει ότι μπορείς να χτίσεις τεχνολογικό πλεονέκτημα από την Ελλάδα προς τα έξω, όχι μόνο να εισάγεις λύσεις έτοιμες από αλλού.

Πιστεύω ακράδαντα στην τεχνητή νοημοσύνη και στην τεχνολογία ως όπλο του μικρού απέναντι στον μεγάλο, αλλά αυτό το όπλο έχει υλικό θεμέλιο, και το θεμέλιο αυτό σήμερα κατασκευάζεται σχεδόν αποκλειστικά σε μια περιοχή με γεωπολιτικό ρίσκο. Μια πιο ενωμένη και πιο αυτόνομη Ευρώπη, που δεν εξαρτάται αποκλειστικά ούτε από τη μία ούτε από την άλλη πλευρά του Ειρηνικού, είναι προς το συμφέρον κάθε Έλληνα επιχειρηματία, όχι αφηρημένο ιδεολόγημα. Όσο πιο σύντομα το καταλάβουμε, τόσο λιγότερο θα μας εκπλήξει το επόμενο σοκ στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Το μάθημα που παίρνω εγώ από αυτή την ιστορία είναι απλό: η ανθεκτικότητα δεν είναι πολυτέλεια μεγάλων πολυεθνικών, είναι στρατηγική επιβίωσης για κάθε ελληνική μικρή επιχείρηση που θέλει να είναι ακόμα ανοιχτή όταν έρθει η επόμενη κρίση στους ημιαγωγούς.

Ημιαγωγοί δεν είναι αφηρημένη έννοια οικονομολόγων, είναι ο λόγος που κάποιος προμηθευτής σου θα σου πει «σε έξι μήνες» αντί για «την άλλη εβδομάδα».

Αυτό δεν σημαίνει απελπισία, σημαίνει προετοιμασία.

Πηγές

• Ζωντανά στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ μίλησα για τεχνολογία — Αφορμή: ραδιοφωνική συζήτηση για την τεχνολογία στο Techblog.gr· η άποψη στο παρόν κείμενο είναι προσωπική.