OMX Helsinki — S&P 500 — DAX — NASDAQ 100 — STOXX 600 — EUR/USD — EUR/SEK — BTC/USD — ETH/USD — Euribor 3 μηνών — Euribor 12 μηνών —
Ο Σαμ Άλτμαν υπόσχεται ψηλότερο ταβάνι — το πάτωμα όμως δεν κουνήθηκε
Startups και επιχειρηματικότητα

Ο Σαμ Άλτμαν υπόσχεται ψηλότερο ταβάνι — το πάτωμα όμως δεν κουνήθηκε

Ενημερώθηκε 6 λεπτά ανάγνωσης
Μοιράσου το άρθρο

Το ταβάνι δεν ήταν ποτέ τόσο ψηλά. Το πάτωμά σου δεν κουνήθηκε.

Το 2005 ο Σαμ Άλτμαν ήταν δευτεροετής φοιτητής στο Στάνφορντ και μέλος της πρώτης ομάδας του Y Combinator, έχτιζε μια startup σε ένα μικρό γραφείο στο Κέιμπριτζ ενώ ο Πολ Γκρέιαμ μαγείρευε για τους ιδρυτές. Είκοσι χρόνια αργότερα, ως συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, έκλεισε το Startup School 2026 συζητώντας με τον Γκάρι Ταν του YC, και η φράση που κράτησε η εκδήλωση ήταν ότι ποτέ δεν υπήρξε καλύτερη στιγμή για να ιδρύσεις εταιρεία, επειδή το ταβάνι για το τι μπορεί να αναλάβει μια startup δεν ήταν ποτέ τόσο ψηλά. Ο ισχυρισμός αξίζει να ληφθεί στα σοβαρά αντί να χειροκροτηθεί ή να ειρωνευτεί, γιατί είναι διατυπωμένος πιο προσεκτικά από τα περισσότερα που λέγονται από εκείνη τη σκηνή. Ακριβώς μέσα σε αυτή την προσοχή κάθονται και το επιχείρημα υπέρ του και το επιχείρημα εναντίον του.

Διαβάστε τη φράση ξανά. Το ταβάνι είναι το πάνω άκρο ενός εύρους, όχι το μέσο του. Αυτό που υποστηρίζεται είναι ότι το μεγαλύτερο πράγμα που μπορεί σήμερα να επιχειρήσει μια πολύ μικρή ομάδα έχει ανέβει, και σε αυτό το στενό σημείο η αντίρρηση είναι δύσκολη: δουλειά που παλιά απαιτούσε ολόκληρο τμήμα βρίσκεται πλέον στα χέρια τριών ανθρώπων και μιας συνδρομής. Όμως ένας ισχυρισμός για το ταβάνι δεν λέει τίποτα για τη διάμεση εταιρεία και απολύτως τίποτα για το πάτωμα. Πάτωμα είναι το ελάχιστο που χρειάζεται μια επιχείρηση για να βγάλει τους δύο πρώτους χειμώνες της: ενοίκιο, τιμολόγια που πληρώνονται με εξήντα μέρες καθυστέρηση, μια εγχώρια αγορά μιας χώρας και μιας γλώσσας, μια εφορία που αδιαφορεί για τη φιλοδοξία σου. Τίποτα από αυτά δεν ξαναγράφτηκε. Η απόσταση ανάμεσα στο πάτωμα και το ταβάνι μεγάλωσε, και ένα ψηλότερο ταβάνι είναι καλό νέο μόνο αν ήδη άπλωνες το χέρι προς τα εκεί.

Σε ποιον απευθύνεται λοιπόν ο ισχυρισμός; Απαντά ο ίδιος ο κατάλογος των κεφαλαίων της συζήτησης. Φιλοδοξία, πεποίθηση, η εύρεση ανθρώπων που τη μοιράζονται, το χτίσιμο της OpenAI όταν κανείς δεν πίστευε στη γενική τεχνητή νοημοσύνη, η ειλικρίνεια και η αδιαφορία για τους επικριτές. Όλα αυτά απευθύνονται στον ιδρυτή του οποίου το σχέδιο εκτείνεται σε μια δεκαετία και του οποίου το στοίχημα είναι ότι μια τεχνολογική μετατόπιση θα αχρηστεύσει τους κατεστημένους παίκτες προτού αχρηστεύσει τον ίδιο. Αν αυτό είναι το σχέδιό σου, δες τη συζήτηση· σε σένα σημαδεύει. Αν το σχέδιό σου είναι να τιμολογείς αρκετές ώρες τον μήνα ώστε να βγαίνει το νοικοκυριό και το βανάκι, τίποτα από όσα λέγονται δεν είναι λάθος, αλλά ελάχιστα σε αφορούν. Οι συμβουλές δεν αραιώνουν τόσο λόγω μεγέθους· απλώς προϋποθέτουν σιωπηρά ένα συγκεκριμένο μέγεθος. Η εξαίρεση είναι ένα κεφάλαιο σε εκείνη τη λίστα, για το να βοηθάς ανθρώπους πριν καταλάβεις γιατί: κοστίζει το ίδιο σε κάθε μέγεθος και είναι το μόνο σημείο εδώ που ένας ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να εφαρμόσει μέσα σε αυτή την εβδομάδα.

Η πιο μεταφέρσιμη ιδέα είναι εκείνη για το γιατί οι startups κερδίζουν στις τεχνολογικές μετατοπίσεις, και όντως ισχύει σε κάθε μέγεθος. Ο περιορισμός ενός κατεστημένου παίκτη σπάνια είναι το κεφάλαιο ή η ευφυΐα. Είναι η επιχείρηση που ήδη κατέχει: εκπαιδευμένο προσωπικό, υπογεγραμμένες συμβάσεις, μια διαδικασία που δουλεύει αρκετά καλά ώστε η αλλαγή της να κοστίζει ακριβά. Μια εταιρεία δύο ατόμων δεν κουβαλά τίποτα από αυτό το βάρος, οπότε το κόστος να αλλάξει τον τρόπο που δουλεύει είναι σχεδόν μηδενικό. Αυτό είναι πραγματικό πλεονέκτημα και ανήκει σε έναν λογιστή ή σε έναν ξυλουργό εξίσου με ένα ερευνητικό εργαστήριο. Είναι επίσης αναλώσιμο. Κάθε χρόνο που δουλεύεις, συσσωρεύεις τη δική σου μικρή εκδοχή αυτού που κάνει τους κατεστημένους αργούς.

Αυτό που υπερπωλείται είναι ο ανείπωτος υπαινιγμός ότι ένα ταβάνι που ανεβαίνει είναι προσωπικό δώρο. Μια δυνατότητα που έρχεται ως αγορά πωλείται σε όλους όσοι επιχειρούν το ίδιο πράγμα, περίπου στην ίδια τιμή. Τη στιγμή που το πλεονέκτημά σου έχει τιμοκατάλογο, δεν είναι πλεονέκτημα· είναι λειτουργικό κόστος που πληρώνουν και οι ανταγωνιστές σου. Αυτό που ξεχωρίζει πραγματικά τις μικρές εταιρείες στη συνέχεια είναι όσα δεν μπήκαν ποτέ σε εκείνον τον τιμοκατάλογο: ο πελάτης που σε εμπιστεύεται, η γνώση μιας τοπικής αγοράς πολύ μικρής για να ενδιαφέρει όποιον έχει ταμείο από πίσω του, μια άδεια, μια φυσική παρουσία, μια σχέση που χτίστηκε σε εννιά χρόνια. Τα εργαλεία ανεβάζουν το ταβάνι για όλους μέσα στην αίθουσα ταυτόχρονα, που είναι ένας άλλος τρόπος να πεις ότι ανεβάζουν τον πήχη με τον οποίο σε κρίνουν.

Και μετά είναι το φινάλε. Το τελευταίο κεφάλαιο τιτλοφορείται, μέσα σε εισαγωγικά, «It’s All Going to Work Out» — όλα θα πάνε καλά στο τέλος. Είναι αξιοπρεπές συναίσθημα και κακή βάση για σχεδιασμό, και αξίζει να προσέξεις ποιος το λέει: κάποιος για τον οποίο όντως πήγαν καλά, σε μια αίθουσα ανθρώπων επιλεγμένων ακριβώς επειδή θέλουν το ίδιο αποτέλεσμα. Κανείς δεν κλείνει συνέδριο με ομιλία από τους ιδρυτές για τους οποίους δεν πήγε καλά. Δεν πρόκειται για ανεντιμότητα αλλά για τη δομή του φορμά, και η διόρθωση πρέπει να γίνει στο κεφάλι του ακροατή. Η αισιοδοξία του επιζώντος είναι δεδομένα για τον επιζώντα.

Γι’ αυτό ακριβώς το πιο χρήσιμο κομμάτι για μια μικρή ευρωπαϊκή επιχείρηση είναι μάλλον εκείνο που μοιάζει λιγότερο με συμβουλή για startups. Από το περιστατικό ασφάλειας που άλλαξε το διακύβευμα μέχρι το πώς αποτρέπεται η συγκέντρωση εξουσίας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης περνούν σχεδόν επτά λεπτά μιας συζήτησης τριάντα εννέα λεπτών. Το αν η δυνατότητα πάνω στην οποία χτίζουν τώρα όλοι θα καταλήξει στα χέρια μιας χούφτας εταιρειών δεν είναι φιλοσοφικό ερώτημα για μια εταιρεία δύο ατόμων. Είναι ζήτημα προμηθειών. Καθορίζει την τιμή των εισροών σου, κρίνει αν ο προμηθευτής σου μπορεί να αντικατασταθεί του χρόνου και ορίζει πόσο από την καθημερινή σου ροή εργασίας μπορείς να στηρίξεις με ασφάλεια πάνω στον οδικό χάρτη κάποιου άλλου. Το συζητά επίσης κάποιος που διευθύνει μία από τις εν λόγω εταιρείες — γεγονός που δεν το κάνει λιγότερο άξιο ακρόασης, απλώς άξιο ακρόασης με αυτό το δεδομένο υπόψη.


Δείτε το επεισόδιο στο Innohub TV 39 min

Η δική μου ετυμηγορία μετά και τα τριάντα εννέα λεπτά: ο ισχυρισμός είναι αληθής όπως ακριβώς διατυπώνεται, και σχεδόν πάντα αναπαράγεται πολύ πιο πλατύς απ’ ό,τι λέει. Ναι, το ταβάνι ανέβηκε, και για τον ιδρυτή που σκοπεύει να αφιερώσει μια δεκαετία και θέλει γύρω του ανθρώπους με την ίδια πεποίθηση, αυτή είναι πραγματικά καλύτερη δεκαετία για να ξεκινήσει απ’ ό,τι ήταν το 2005. Για μια τετραμελή εταιρεία στο Ταλίν, στο Πόρτο ή στα Ιωάννινα η τίμια μετάφραση είναι στενότερη και λιγότερο εύηχη: το κόστος του να δοκιμάσεις κάτι έχει πέσει τόσο, ώστε ο δισταγμός να κοστίζει πια περισσότερο από ένα αποτυχημένο πείραμα. Αυτό αξίζει να γίνει πράξη. Δεν είναι η ίδια υπόσχεση, και το να τη μεταχειρίζεσαι σαν ίδια υπόσχεση είναι ο τρόπος με τον οποίο μια καλή επιχείρηση πείθει τον εαυτό της να μπει σε σχέδιο φτιαγμένο για τον ισολογισμό κάποιου άλλου. Το ταβάνι ανέβηκε. Το αν αυτό σε αφορά εξαρτάται από το αν στεκόσουν έστω κοντά του — και αυτό ήταν πάντα απόφαση, όχι συνθήκη της αγοράς.

Innohub TV

Δες αυτό το περιεχόμενο και στο Innohub TV

Διαλέξαμε για σένα κλιπ από το Innohub TV που συνεχίζουν το ίδιο θέμα.

Άνοιγμα Innohub TV
Ανοίξτε τη συνομιλία με τον βοηθό τεχνητής νοημοσύνης. Η συνομιλία φορτώνεται μόνο όταν την ανοίξετε.