Ηλεκτροκίνηση: η μικρή επιχείρηση δεν περιμένει

Η αναμονή για τη σωστή στιγμή στην ηλεκτροκίνηση κοστίζει περισσότερο από το ρίσκο της πρώτης επένδυσης, και οι μικρές ελληνικές επιχειρήσεις το πληρώνουν ακριβά.

Στη συζήτηση για την ηλεκτροκίνηση, πολλοί μικροί επιχειρηματίες καταλήγουν στη λογική του «θα δούμε, δεν είναι ακόμα η ώρα». Και κάθε φορά που συναντώ αυτή τη λογική, νιώθω την ανάγκη να πω κάτι που μάλλον δεν θα αρέσει σε όλους: η αναμονή αυτή δεν είναι σύνεση, είναι φόβος με καλό μάρκετινγκ.

Οι μεγάλοι όμιλοι ενέργειας και κινητικότητας έχουν την πολυτέλεια να αφηγούνται τη μετάβαση ως ιστορία δεκαετιών, με όμορφες παρουσιάσεις και εκατό χρόνια ιστορίας πίσω τους. Η μικρή επιχείρηση δεν έχει αυτή την πολυτέλεια. Ο ιδιοκτήτης ενός στόλου διανομής, ένας ιδιοκτήτης ταξί, ένα μικρό συνεργείο ή μια οικογενειακή εταιρεία εφοδιαστικής αλυσίδας δεν αποφασίζει με ορίζοντα δεκαετιών· αποφασίζει με ορίζοντα το επόμενο τρίμηνο, όταν πρέπει να πληρώσει καύσιμα, ασφάλιστρα και μισθούς.

Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που συχνά παραβλέπεται στη συζήτηση για την ηλεκτροκίνηση: η αναμονή δεν προστατεύει τη μικρή επιχείρηση, την αφήνει πίσω. Έχω διαβάσει αρκετές φορές ιστορίες επιχειρηματιών που δεν ξεκίνησαν από τα μεγάλα αστικά κέντρα ούτε με μεγάλα κεφάλαια, αλλά έφτασαν στην κορυφή του κλάδου τους ξεκινώντας από την επαρχία, ακριβώς επειδή αποφάσισαν να προσαρμοστούν νωρίτερα από τους ανταγωνιστές τους. Το ίδιο μοτίβο βλέπω σήμερα σε όσους αποφασίζουν να αλλάξουν στόλο ή εξοπλισμό πριν τους το επιβάλει η αγορά, όχι αφού τους προλάβει.

Δεν είμαι αφελής. Το κόστος μιας πρώτης επένδυσης σε ηλεκτρικό όχημα ή σε υποδομή φόρτισης είναι πραγματικό, και για μια μικρή επιχείρηση με περιορισμένη ρευστότητα δεν είναι απλή απόφαση. Υπάρχει ρίσκο, υπάρχει αβεβαιότητα για το πότε θα αποσβεστεί η επένδυση, και υπάρχει δικαιολογημένος φόβος για το τι θα συμβεί αν η τεχνολογία αλλάξει ξανά σε δύο χρόνια. Αυτό το άγχος είναι λογικό, όχι υπερβολικό, και όποιος το αγνοεί δεν έχει πατήσει ποτέ ταμείο μικρής επιχείρησης.

Όμως το κόστος της αδράνειας δεν εξαφανίζεται επειδή δεν το βλέπουμε αμέσως στο ταμείο. Συσσωρεύεται σιωπηλά, μέχρι τη μέρα που ο πελάτης, ο δήμος ή ο μεγάλος εργολάβος θα ζητήσει στόλο χωρίς ρύπους και η επιχείρηση θα βρεθεί εκτός παιχνιδιού μέσα σε έξι μήνες αντί σε έξι χρόνια. Αυτό δεν είναι θεωρητικό ρίσκο, είναι το σενάριο που ήδη ζουν αρκετοί μικρομεσαίοι στην εφοδιαστική αλυσίδα. Παράλληλα, συμφωνώ απόλυτα με όσους λένε ότι η πολιτεία και η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλουν να διευκολύνουν αυτή τη μετάβαση αντί να τη δυσκολεύουν με γραφειοκρατία· έχω γράψει παλιότερα πώς η φορολογία συχνά φρενάρει τον μικρομεσαίο αντί να στηρίζει την ανάπτυξή του, και το ίδιο ισχύει για κάθε επιδότηση ή αδειοδότηση που σχετίζεται με την ηλεκτροκίνηση: όσο πιο απλή και ενιαία είναι σε όλη την Ευρώπη, τόσο πιο εύκολα θα την υιοθετήσει ο μικρός επιχειρηματίας, όχι μόνο ο μεγάλος όμιλος.

Το καλό νέο είναι ότι η μικρή επιχείρηση σήμερα έχει ένα εργαλείο που δεν υπήρχε καν πριν από μία δεκαετία: την τεχνητή νοημοσύνη, που κάνει προσβάσιμες ακόμα και σε όσους δεν έχουν τμήμα ανάπτυξης ή σύμβουλο στρατηγικής, αναλύσεις που παλιότερα ήταν προνόμιο μόνο των μεγάλων ομίλων. Ένας ιδιοκτήτης στόλου μπορεί σήμερα να υπολογίσει με ακρίβεια πότε αποσβένεται ένα ηλεκτρικό όχημα, πόσο κοστίζει η φόρτιση σε σχέση με το καύσιμο, ή πώς να αναδιατάξει τις διαδρομές του ώστε να μεγιστοποιήσει την αυτονομία της μπαταρίας — πράγματα που περιγράφω συχνότερα όταν μιλάω για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη δίνει ηγεσία στον μικρομεσαίο επιχειρηματία. Η τεχνολογία δεν αφαιρεί το ρίσκο, αλλά το κάνει μετρήσιμο, και αυτό από μόνο του είναι μεγάλη διαφορά για όποιον αποφασίζει με προσωπικό κεφάλαιο, όχι με το κεφάλαιο μετόχων.

Ξέρω επίσης ότι καμία επιχειρηματική απόφαση δεν είναι χωρίς κόστος στην ψυχολογία και στην καθημερινότητα όποιου την παίρνει· έχω γράψει και για τη σκοτεινή πλευρά της επιχειρηματικής επιτυχίας, εκείνες τις νύχτες αγωνίας που δεν φαίνονται στον ισολογισμό. Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση δεν θα αποτελεί εξαίρεση. Θα υπάρξουν λάθος επιλογές φορτιστών, καθυστερήσεις σε επιδοτήσεις, και μερικοί θα νιώσουν ότι επένδυσαν νωρίς σε λάθος τεχνολογία. Αυτό δεν αναιρεί το επιχείρημα, απλώς το κάνει πιο ανθρώπινο.

Αν κάτι αξίζει να κρατήσει κανείς, είναι αυτό: η «σωστή στιγμή» για την ηλεκτροκίνηση δεν θα χτυπήσει ποτέ καμπανάκι για να την αναγνωρίσει ο μικρός επιχειρηματίας. Θα έρθει σταδιακά, μέσα από μικρά, μετρημένα βήματα — ένα όχημα, ένας φορτιστής, μια αλλαγή διαδρομής — όχι μέσα από ένα πελώριο άλμα που κανείς μικρός δεν μπορεί να κάνει μόνος του. Όποιος περιμένει την τέλεια στιγμή, στην πραγματικότητα περιμένει να αποφασίσει κάποιος άλλος για λογαριασμό του. Και αυτό, για μια μικρή επιχείρηση που θέλει να υπάρχει και τα επόμενα χρόνια, είναι η πιο ακριβή επιλογή απ’ όλες.

Η τεχνολογία δεν αφαιρεί το ρίσκο, αλλά το κάνει μετρήσιμο, και αυτό από μόνο του είναι μεγάλη διαφορά για όποιον αποφασίζει με προσωπικό κεφάλαιο, όχι με το κεφάλαιο μετόχων.

Όποιος περιμένει την τέλεια στιγμή, στην πραγματικότητα περιμένει να αποφασίσει κάποιος άλλος για λογαριασμό του.