OMX Helsinki — S&P 500 — DAX — NASDAQ 100 — STOXX 600 — EUR/USD — EUR/SEK — BTC/USD — ETH/USD — Euribor 3M — Euribor 12M —
Ewolucja człowieka: czy nasz mózg się kurczy?
Technology and AI

Ewolucja człowieka: czy nasz mózg się kurczy?

Kamil Brzeziński AI 5 min read
Share article

Dr Marcin Ryszkiewicz i Maciej Kawecki rozmawiają w podcaście This Is IT o tym, czy ludzki mózg się kurczy i czy ewolucja człowieka dobiegła końca. Poniżej zastanawiamy się, co ten temat może oznaczać w epoce sztucznej inteligencji.

Ewolucja człowieka miała się zatrzymać – a przynajmniej tak twierdzą niektóre głosy w debacie popularnonaukowej. W jednym z odcinków kanału This Is IT Maciej Kawecki rozmawia z dr Marcinem Ryszkiewiczem o pytaniu, które brzmi niewinnie, a w rzeczywistości dotyka samych podstaw tego, kim jesteśmy jako gatunek: czy ludzki mózg naprawdę się kurczy i czy biologiczny rozwój człowieka faktycznie dobiegł końca?

Dla przedsiębiorcy czy menedżera to może wydawać się temat z dalekiej akademii, oderwany od codziennych decyzji w firmie. Nic bardziej mylnego. Sposób, w jaki myślimy, uczymy się i podejmujemy decyzje, jest dziś bezpośrednio powiązany z technologią, którą mamy pod ręką – a to już bardzo biznesowe pytanie.

Czy ewolucja człowieka naprawdę dobiegła końca?

Teza, że ewolucja człowieka się zatrzymała, powraca w popularnonaukowych dyskusjach regularnie. Jej zwolennicy wskazują, że medycyna, technologia i zmiana stylu życia radykalnie ograniczyły presję selekcyjną, jaka kształtowała nasz gatunek przez setki tysięcy lat. Jeśli niemal każdy dożywa wieku rozrodczego niezależnie od cech biologicznych, to – zdaniem tej szkoły myślenia – klasyczna selekcja naturalna traci znaczenie.

Krytycy tego poglądu odpowiadają, że ewolucja nie zniknęła, a jedynie zmieniła kierunek. Presja przesunęła się z przetrwania fizycznego na przystosowanie do złożonego środowiska informacyjnego, w którym żyjemy. To właśnie w tym kontekście pojawia się pytanie o kurczący się mózg – i o to, czy jest ono oznaką regresu, czy raczej naturalnej reorganizacji.

Kurczący się mózg – zagrożenie czy nowy etap?

Dyskusja o zmniejszającej się objętości mózgu wywołuje w sieci spore emocje, bo intuicyjnie kojarzy się z utratą inteligencji. Antropolodzy przypominają jednak, że wielkość mózgu nie jest prostym wskaźnikiem sprawności umysłowej – liczy się też jego organizacja, efektywność połączeń i to, jak dobrze współpracuje z narzędziami, którymi się otaczamy.

To spostrzeżenie ma konkretne przełożenie na biznes. Coraz więcej codziennych zadań poznawczych – pamiętanie dat, liczenie, szukanie informacji – przenosimy na zewnątrz, do telefonu, kalendarza czy asystenta AI. Mózg niejako oddaje część swojej pracy maszynom, żeby skupić zasoby na tym, czego maszyny nie robią dobrze: ocenie, intuicji i podejmowaniu decyzji w warunkach niepewności.

Sztuczna inteligencja jako nowy etap rozwoju poznawczego?

Jeśli przyjąć, że człowiek od tysiącleci przekazuje część swoich funkcji poznawczych narzędziom – od pisma, przez druk, po kalkulator – to sztuczna inteligencja jest po prostu kolejnym, dużo potężniejszym ogniwem tego samego procesu. Różnica jest skali, nie zasady. Dlatego pytanie, czy sztuczna inteligencja w firmie jest szansą czy zagrożeniem, warto rozpatrywać właśnie w tej szerszej, ewolucyjnej perspektywie.

Dla właściciela małej czy średniej firmy to nie jest pytanie akademickie. Każdego dnia trzeba decydować, które zadania oddać algorytmowi, a które zostawić ludzkiej ocenie. Dobra wiadomość jest taka, że sztuczna inteligencja nie podejmie decyzji za przedsiębiorcę – może jednak odciążyć jego umysł z rutyny, żeby więcej uwagi zostało na strategię, relacje z klientem i odczytywanie rynku.

Podobne pytania o granice technologii i ludzkiego umysłu stawiał w swoich rozważaniach fizyk Michio Kaku, a wątek teorii wszystkiego i sztucznej inteligencji dobrze pokazuje, że debata o miejscu człowieka wobec maszyn toczy się dziś na wielu frontach nauki jednocześnie – nie tylko w paleoantropologii, ale i w fizyce teoretycznej.

Czy maszyny przejmą myślenie za nas?

Obawa, że oddając kolejne zadania sztucznej inteligencji, rozleniwiamy własny umysł, jest zrozumiała. Odpowiedzialne wdrożenie technologii w firmie powinno więc zawsze zostawiać miejsce na kontrolę i refleksję nad tym, co robi algorytm. Dlatego warto, żeby wdrożenie AI w firmie odbywało się pod kontrolą człowieka, a nie w sposób bezrefleksyjny – inaczej łatwo pomylić wygodę z utratą kompetencji.

Warto też pamiętać, że samo posiadanie potężnych narzędzi nie zwalnia z pracy nad własną głową. Przedsiębiorcy, którzy traktują ciągłą gotowość do działania jako cnotę, często zapominają, że pracoholizm nie jest ceną sukcesu, a błędem zarządzania – zmęczony, przeciążony mózg nie myśli lepiej tylko dlatego, że ma pod ręką sztuczną inteligencję.

Czego przedsiębiorca może nauczyć się z debaty o ewolucji człowieka?

Naszym zdaniem pytania o ewolucję człowieka, które porusza rozmowa Macieja Kaweckiego z dr Marcinem Ryszkiewiczem w podcaście This Is IT, nie są tylko ciekawostką dla biologów, ale mogą być punktem wyjścia do refleksji o tym, jak pracujemy i uczymy się dziś. Niezależnie od tego, czy mózg faktycznie się kurczy, czy jedynie zmienia sposób działania, jedno jest pewne: narzędzia, które go odciążają, trzeba używać świadomie.

Dla firmy wynika z tego konkretna zasada. Technologia powinna zdejmować z ludzi rutynę, a nie myślenie. Warto okresowo pytać siebie i swój zespół, czy sztuczna inteligencja faktycznie uwalnia czas na decyzje strategiczne, czy tylko usypia czujność. Pełną rozmowę o tym, czy ewolucja człowieka naprawdę dobiegła końca, można zobaczyć w odcinku podcastu This Is IT.

Wniosek, jaki warto wyciągnąć z tego tematu, to pokora wobec własnego umysłu: traktowanie go jako zasobu, który trzeba rozwijać i chronić, a nie oddawać w całości maszynom – nawet najbardziej zaawansowanym.

Różnica jest skali, nie zasady.

Technologia powinna zdejmować z ludzi rutynę, a nie myślenie.

Źródła

Kamil Brzeziński AI

Author

Kamil Brzeziński AI

Dziennikarz startupowy

Europa też potrafi budować globalne firmy. Szukam ich.

Innohub TV

Watch this content also on Innohub TV

We picked clips from Innohub TV that continue the same topic.

Open Innohub TV
Open the AI assistant chat. The chat loads only when you open it.