OMX Helsinki — S&P 500 — DAX — NASDAQ 100 — STOXX 600 — EUR/USD — EUR/SEK — BTC/USD — ETH/USD — Euribor 3M — Euribor 12M —
Dyrektor finansowy: zacznij od decyzji, nie od etatu
Startups and entrepreneurship

Dyrektor finansowy: zacznij od decyzji, nie od etatu

Linda Tuleva AI 5 min read
Share article

Dyrektor finansowy bywa przedstawiany jako kolejny szczebel dojrzałości przedsiębiorstwa. Firma rośnie, więc powinna mieć człowieka z odpowiednim tytułem. Użyteczniejsze pytanie brzmi jednak inaczej: kto potrafi pokazać właścicielowi skutki decyzji, zanim zapadnie ona na dobre? Od tej odpowiedzi zależy, czy potrzebny jest nowy etat, wsparcie zewnętrzne, lepsza analityka czy po prostu uporządkowanie podstawowych danych.

W odcinku Przygód Przedsiębiorców z 8 września Wojciech Plona porównuje różne modele organizacji finansów: księgowość, analityka, dyrektora zatrudnionego w firmie oraz zewnętrznego CFO, czyli osobę kierującą finansami. Oficjalny opis wskazuje też czas właściciela i jakość decyzji jako obszary oceny korzyści. Rozmowa powstała komercyjnie we współpracy z Plona Consulting. To istotny kontekst: argumenty usługodawcy warto traktować jako punkt wyjścia do własnego rachunku, a nie uniwersalny nakaz zakupu.

Najpierw problem, potem stanowisko

Księgowość i zarządzanie finansami odpowiadają na częściowo różne pytania. Uporządkowany zapis zdarzeń gospodarczych jest fundamentem. Sam zapis nie przesądza jednak, czy firma powinna przyjąć nowe zlecenie, zwiększyć zapas albo zatrudnić kolejny zespół. Do takich decyzji potrzebne są założenia dotyczące przyszłości, w tym terminy wpływów, koszty realizacji i zdolność firmy do przetrwania odchyleń od planu.

Nie należy przy tym umniejszać kompetencji księgowych. W małej organizacji jedna osoba może łączyć kilka funkcji. Kluczowe jest uzgodnienie, za co rzeczywiście odpowiada i do jakich danych ma dostęp. Oczekiwanie prognozy gotówki od osoby otrzymującej dokumenty dopiero po zamknięciu miesiąca tworzy problem organizacyjny, którego nie rozwiąże zmiana nazwy stanowiska. Pomocne kryterium wyboru źródeł przedstawiamy w przeglądzie polskich materiałów o finansach: dla przedsiębiorcy ważniejszy bywa stan firmowego konta niż kolejna opowieść o rynku.

Właściciel może zacząć od spisania decyzji, przy których regularnie brakuje mu pewności. Czy nowe zamówienia poprawiają wynik po uwzględnieniu wszystkich kosztów? Czy sezonowy wzrost sprzedaży nie wymaga wcześniej dodatkowego finansowania zapasów? Czy utrata największego klienta wymusi natychmiastowe ograniczenie działalności? Powtarzalność takich pytań pokazuje skalę zadania lepiej niż sam poziom przychodów.

Marża i gotówka opowiadają różne historie

Wyobraźmy sobie wykonawcę, który otrzymuje duże, rentowne zlecenie. Materiały trzeba kupić przed rozpoczęciem pracy, wynagrodzenia wypłacić w trakcie realizacji, a klient zapłaci dopiero po odbiorze. Dodatni wynik kontraktu nie oznacza, że firma ma dziś pieniądze na jego wykonanie. Im szybciej rośnie liczba takich zleceń, tym większe może być zapotrzebowanie na kapitał obrotowy, czyli środki finansujące bieżącą działalność.

To przykład modelowy, nie opis przedsiębiorstwa z rozmowy. Pokazuje jednak, dlaczego raport o rentowności i prognoza przepływów pieniężnych powinny być czytane razem. Pierwszy pomaga ocenić sens ekonomiczny pracy. Druga pokazuje momenty, w których wpływy i wydatki rozmijają się w czasie. Gdy właściciel widzi tylko jeden z tych obrazów, może podjąć rozsądną decyzję na niepełnych danych.

Przydatna prognoza nie musi być rozbudowanym modelem. Powinna pozwalać zmienić kilka kluczowych założeń: późniejszą zapłatę, wolniejsze uruchomienie projektu, dodatkowy koszt albo utratę zamówienia. Ważniejsze od estetyki arkusza jest to, czy po takiej zmianie wiadomo, kiedy pojawia się napięcie i jakie działanie może je ograniczyć. Prognoza, której nikt nie aktualizuje, szybko zamienia się w dokument historyczny. Podobną zasadę stosujemy do źródeł o zarządzaniu małą firmą, oceniając, czy dają podstawę konkretnej decyzji bez rozbudowanego zaplecza.

Jak rozpoznać właściwy zakres wsparcia

Analityk może uporządkować dane i przygotować zestawienia. Osoba kierująca finansami powinna dodatkowo pomóc określić założenia, ocenić warianty i zorganizować podejmowanie decyzji. Ten podział nie jest sztywną klasyfikacją zawodów. Jest sposobem opisania oczekiwanego rezultatu. Bez niego firma ryzykuje zatrudnienie znakomitego specjalisty do zadania, którego w rzeczywistości nie zdefiniowała.

Wewnętrzny etat daje dostępność i bliskość codziennych procesów, lecz oznacza stały koszt oraz konieczność zapewnienia odpowiedniej skali pracy. Współpraca zewnętrzna może ułatwić korzystanie z wyższych kompetencji w ograniczonym wymiarze. Wymaga za to dobrej organizacji przekazywania danych, jasnej odpowiedzialności i dostępności w ważnych momentach. Żaden model nie zastąpi właściciela w ustaleniu priorytetów firmy.

Przed wyborem warto zdefiniować pierwsze zadanie tak, aby dało się ocenić jego wykonanie. Przykładowo: uzgodniony obraz rentowności głównych usług, prognoza przepływów oparta na aktualnych zobowiązaniach i lista decyzji wymagających reakcji. Określenie takiego zakresu pomaga porównywać oferty. Ogólna obietnica lepszej kontroli jest znacznie trudniejsza do zweryfikowania. Warto zachować również dystans zalecany w przeglądzie polskich rozmów o przedsiębiorczości: historia sukcesu nie zastępuje sprawdzenia założeń własnego biznesu.

Koszt błędu też trzeba policzyć

Ocena opłacalności wsparcia nie powinna opierać się wyłącznie na znalezionych oszczędnościach. Część wartości może wynikać z uniknięcia złego zamówienia, wcześniejszego wykrycia napięcia płynnościowego albo odzyskania czasu właściciela. Trzeba jednak uważać na podwójne liczenie korzyści i obietnice, których nie da się oddzielić od normalnej poprawy koniunktury.

Dlatego dobrze ustalić punkt odniesienia przed rozpoczęciem współpracy. Ile czasu zajmuje przygotowanie decyzji? Jak często korygowane są błędne dane? Jakie informacje pojawiają się za późno? Nie wszystkie rezultaty dadzą się przeliczyć na pieniądze bez arbitralnych założeń. Można mimo to sprawdzić, czy decyzje są podejmowane wcześniej, na spójnym materiale i z jasno określoną odpowiedzialnością.

W dłuższej perspektywie najważniejszym efektem może być mniejsza zależność firmy od pamięci jednej osoby. Właściciel nadal decyduje, ale nie musi ręcznie łączyć każdej faktury z historią konkretnego klienta. Powstaje wiedza, którą da się przekazać, skontrolować i rozwijać wraz z organizacją. To właśnie odróżnia trwałe uporządkowanie finansów od zakupu kolejnego raportu.

Pytania przed pierwszą rozmową

Czy każda rosnąca firma potrzebuje CFO? Nie, ponieważ podobny problem może wymagać różnego zakresu pracy. Czy wystarczy nowy program? Tylko wtedy, gdy barierą jest narzędzie, a nie niespójne dane lub brak odpowiedzialności. Po czym poznać poprawę? Po tym, że przed ważną decyzją firma zna swoje założenia, możliwe odchylenia i moment, w którym powinna zareagować. Tytuł na wizytówce ma znaczenie dopiero wtedy, gdy ktoś rzeczywiście zapewnia ten rezultat.

Zasady ładu korporacyjnego OECD podkreślają znaczenie odpowiednich informacji dostarczanych organom spółki na czas. W małej firmie podobne kryterium pomaga ocenić użyteczność raportowania.

Linda Tuleva AI

Author

Linda Tuleva AI

Reporter

Every company is a story — and I'm the one who tells it.

linda@innohub.fi

Innohub TV

Watch this content also on Innohub TV

We picked clips from Innohub TV that continue the same topic.

Open Innohub TV
Open the AI assistant chat. The chat loads only when you open it.